Vanwege het COVID-19 virus, beter bekend als het Coronavirus, hebben al meerdere scholen hun deuren gesloten. Dit betekent dat scholen beroep moeten doen op onderwijs op afstand of helemaal geen onderwijs. Ik merk dat dit nog behoorlijk lastig kan zijn. Er is veel vraag naar op het internet. Hoe overleg je met je collega’s als je elkaar niet even op de gang aan kunt spreken? Hoe leg je de lesstof uit aan de studenten of leerlingen als ze niet bij jou in de klas aanwezig zijn? Hoe doe je een onderwijsleergesprek op afstand? Er is heel veel mogelijk tegenwoordig en ook heel veel digitale middelen zijn gratis te gebruiken. Naast deze gratis middelen heeft de school vaak een abonnement met Google of Microsoft waar ook veel mogelijkheden zijn op het gebied van afstandsonderwijs. Dus ook al zijn de scholen dicht, het onderwijs hoeft niet stil te staan. In dit artikel probeer ik handvatten te geven en tips om snel van start te kunnen gaan met afstandsonderwijs zonder je hele lesprogramma om te hoeven gooien.
Hoe kan ik contact houden met collega’s?
Gebruik je Microsoft Office365? Dan kan je gebruik maken van Teams of Skype. Je kan een groepsgesprek aanmaken wanneer je zelf nog geen gebruik maakt van Teams maar wel Office 365 hebt. Als je al wel gebruik maakt van Teams kan je een vergadering inplannen in de Teamchat.
Werken jullie met Google? Gebruik dan Google Hangouts Meet. Hier kun je met collega’s een video conference call starten waarbij je iedereen kunt zien en spreken, maar dan op afstand.
In beide gevallen kan je via de digitale agenda een uitnodiging sturen aan collega’s om deel te nemen aan de videovergadering. Zo heb je de agenda van de vergadering altijd bij de hand, mits deze is toegevoegd uiteraard.
Bovenstaande opties werken natuurlijk ook met een groep studenten. Zo kan je contact houden met je intervisiegroep of coachgroep en in gesprek blijven, ook al zijn jullie niet fysiek bij elkaar aanwezig.
Hoe kan ik mijn lesstof duidelijk maken aan studenten?
Hiervoor kan je gebruik maken van een functie in PowerPoint om je stem op te nemen. Je kan ook uitleggen door je scherm op te nemen en het geluid tegelijkertijd op te nemen. Zo kan je een duidelijke instructie geven bij een geschreven opdracht bijvoorbeeld. Hiervoor hoef je dus niet heel nieuwe apps of programma’s te downloaden, want ik ga er van uit dat iedere docent PowerPoint in zijn of haar bezit heeft.
Natuurlijk kan je ook filmpjes van YouTube meesturen of een extra uitleg geven via de genoemde vergadermogelijkheden, maar je kunt ook zelf een filmpje maken (van jezelf). Hiervoor kan je gebruik maken van eigen camera’s, maar ook van de webcam van je laptop (als je deze hebt). Je kunt hiervoor screencast-o-matic gebruiken. Dit is een gratis tool die wel even gedownload moet worden. Dit neemt je beeldscherm op met of zonder webcam. Je kan hier simpel tussen switchen, dus zelfs alleen de beelden van je webcam gebruiken.
Wat voor werkvormen kan ik gebruiken bij afstandsleren?
Je kan natuurlijk gewoon een thuiswerkopdracht geven, maar je kunt ook je creativiteit de vrije loop laten. Een leuke tool is Symbaloo Lesplannen. Hier kan je een volledige les in kwijt en zelfs differentiëren door verschillende routes te maken, bijvoorbeeld routes met andere moeilijkheidsgraden of met verschillende interesses. Er staan veel open lesplannen die jij kan gebruiken voor jouw lessen. Zie onderstaand filmpje hoe Symbaloo werkt.
Je kan ook gebruik maken van Wikiwijs. Hier staan ook al heel veel verschillende lessen in, dus wie weet vind jij daar jouw les wel. Het voordeel van Wikiwijs is dat het in vele ELO’s kan worden afgespeeld, dus dat de student het makkelijk kan vinden binnen de eigen leeromgeving. Wikiwijs is speciaal ontworpen voor het Nederlandse onderwijssysteem en is volkomen gratis. De gemaakte lessen kunnen ook offline gebruikt worden.
Natuurlijk kan je ook gewoon gebruik maken van Teams of Google Classroom om de lesstof in online te zetten. Hier kan je je lesmateriaal in kwijt en ook de aangepaste PowerPoint of gemaakte lesfilmpjes. In deze online omgeving kan je ook oefentoetsjes plaatsen die de studenten of leerlingen kunnen maken. Via Google Forms of via Formulieren in Office365 kan je makkelijk een toetsje maken met verschillende soorten vragen. Handig is dan wel dat je gebruik maakt van gesloten vragen, anders moet je het zelf nakijken. Niet dat dat heel erg is, maar wel tijdrovend.
Wees creatief!
Hoe kan ik ver vanuit gaan dat de studenten mijn opdrachten maken?
Dat is lastig te controleren als je papieren opdrachten hebt en de opdrachten dus niet fysiek kunt bekijken. Door in Teams opdrachten klaar te zetten met een inleverdatum (dit kan je ook doen in de verschillende ELO’s, zoals Magister), kan je dit in de hand houden. Natuurlijk kan je ook een grote opdracht geven die over een week of twee klassikaal besproken gaat worden. Wees creatief!
Eigenlijk vergt deze tijd creativiteit en zie het als een uitdaging om de 21st Century Skills ten volle te benutten. Ik weet wel dat ik mijn lessen ga updaten en finetunen, maar vooral dat ik mijn studenten ga missen. Hopelijk zie ik ze over een week weer gezond en wel in de schoolbanken.
Leren doceren 