Dat ik af en toe een beetje maf doe voor de klas, heeft niet veel te maken met het onderwerp van deze blog. Vernieuwend onderwijs daarentegen wel. In mijn eindonderzoek heb ik gekeken naar of flipping the classroom meer tijd vrij maakt voor de individuele student tijdens de les. Hieruit bleek dat dit een prima middel is om af en toe toe te passen op heel veel verschillende manieren én wat meer tijd voor de studenten geeft tijdens de les. Uiteraard pas ik dit nog steeds toe, want het is ook gewoon een leuke onderwijsvorm.
En dan nu… Hoe de af en toe geflipte docent (lees: maffe docent met een eigen manier van lesgeven) een geflipte les maakt!
Wat is flipping the classroom?
Het is eigenlijk een les voorafgaand aan de les. Dus de student moet zelf voorbereidingen treffen door een filmpje te kijken, een hoofdstuk te lezen, een podcast te luisteren en ga zo maar door. Het is erg leuk om je les op te nemen met screencast-o-matic of andere software om je scherm op te nemen en jou tegelijkertijd te filmen. Dan kan je namelijk gewoon je oldschool presentatie geven. Moet je geen cameravrees hebben (zoals ik), want dan duurt zo’n lesje maken wat langer dan de bedoeling is.
Studenten kunnen tijdens de les verdiepende opdrachten maken of als zij de uitleg niet begrepen hebben aanschuiven aan de instructietafel. Dan heb je echt studenten die het nog niet helemaal begrijpen en kunnen de sterkere studenten alvast verder. Dat is win win win zou ik zeggen!
Dit kost toch mega veel tijd?!
Dit hoeft niet per se het geval te zijn. Het ligt eraan wat jij wilt dat de studenten gaan voorbereiden. Dit kan ook een voorbereidend artikel zijn over het onderwerp van de les wat jij vanochtend in de krant hebt gevonden. Uiteraard moet je je studenten wel enigszins de tijd geven om zich voor te kunnen bereiden.
Mocht jij een informatief filmpje willen maken, kan je hier wel even mee bezig zijn als dit nieuw voor je is. Maar het voordeel is dat het de volgende les gewoon klaar ligt! Dus je hebt een eenmalige lesvoorbereiding.
De verdiepende opdrachten moet je ook maken en deze moeten eigenlijk ook zodanig zijn geformuleerd dat een student hier direct mee aan de slag kan gaan. Anders heb je heel veel verschillende vragen tegelijkertijd en kan je je niet focussen op de minder sterke student. Je kan bijvoorbeeld gebruik maken van het bhv-model. Dit helpt je uit de brand bij niveauverschillen. Je maakt namelijk basisvragen die iedereen maakt, maar ook herhalingsvragen voor de wat snellere student en verrijkingsvragen voor de uitblinkers.
Hoe ziet de opbouw van zo’n geflipte les eruit?
De opbouw van de geflipte les kan op vele manieren, alleen hoef je geen lange uitleg te geven. Studenten gaan lekker zelf aan de slag en jij zet je coachpet op. Zorg er wel voor dat je gebruik maakt van de tijd die je hebt met studenten. Je kunt nu feedback geven op het proces, niet alleen op het eindproduct. Dat komt doordat je meer tijd hebt tijdens het proces.
Je kunt verschillende modellen gebruiken waarbij jij constructief feedback gaat geven en dus minder docentgestuurd voor de klas staat. Je kan bijvoorbeeld de opbouw volgen van het directe instructiemodel van Ebbens en Ettekoven, dus met de volgende fasen:
Terugblikken: hoe heeft de student zich voorbereid op deze les? Wat weet de student nu al? Dit kan gezamenlijk met een mindmap op het bord. Dit doe je met de hele klas.
Oriëntatie: hier zou je normaliter de presentatie doen maar die heb je dus eigenlijk al gegeven. Deze stap sla je dus nu over.
Uitleg: nu leg je voor de hele klas uit wat verder de bedoeling is. Dus dat je een instructietafel hebt voor de mensen die extra uitleg nodig hebben maar ook wat de bedoeling is van de opdracht die de studenten moeten maken. Zo zorg je ervoor dat de studenten nu zelfstandig (of in groepjes) aan de slag kunnen en dat jij rustig aan de slag kunt met de verlengde instructie.
Begeleid oefenen en zelfstandige verwerking: dit zijn eigenlijk twee losse fasen. Deze lopen zowel naast elkaar als na elkaar. Als jij de verlengde instructie geeft, zorg je voor een begeleide inoefening maar de sterkere studenten zijn dan al bezig met de zelfstandige verwerking. Dit verloopt dus in twee losse groepen die na de verlengde instructie eigenlijk samenvoegen.
TIP: geef aan wanneer je een vragenrondje gaat doen, dus dat de studenten die zelfstandig bezig zijn niet lang met de vinger omhoog hoeven zitten bij een vraag. Je kan hier bijvoorbeeld gebruik maken van het drie rondjes principe.
Evaluatie: deze ronde doe je samen. Dit kan bijvoorbeeld het gezamenlijk nakijken van de opdracht zijn maar ook het checken van de lesstof middels een quiz, zoals je dat kunt doen met Kahoot.
Terug- en vooruitblik: hier geef je het huiswerk voor de volgende keer op. Het terugblikken betekent eigenlijk het feedback geven aan de studenten. Dit doe je niet alleen aan het eind van de les maar gedurende de hele les. Dus elke lesfase heeft een onderdeel feedback. Je kunt de student uiteindelijk vragen om hierover te reflecteren als dit de manier van leren is die jouw school hanteert. Niet geheel onlogisch doe je deze ronde ook gezamenlijk. Je zorgt voor een mooie afsluiting van je les en daar heb je alle studenten bij nodig.
Wat vraagt dit van jou als docent tijdens de les?
Veel feedback geven en studentgestuurd lesgeven. Geen mega lange uitleg, dus het is heerlijk als je last van je keel hebt. Je kunt ook vragen aan de studenten die het al snappen om de zwakkere studenten de uitleg te geven. Daar leert iedereen weer van! Jij neemt dus eigenlijk een coachende houding aan. Daarbij verkrijg je dus veel info over het proces van leren maar ook over de verschillen in je klaslokaal. Mooie start om te differentiëren dus.
Welke tools kan ik gebruiken voor de geflipte les?
Eigenlijk kun je vele tools gebruiken tijdens de les, maar dus ook om je les voor te bereiden. Kijk voor verschillende ICT-tools in mijn blog over digitale leermiddelen. Hier staan ook een paar tools om filmpjes te maken, bewerken of zoeken. Daarnaast kun je screencast-o-matic gebruiken om je scherm op te nemen en, wanneer je een webcam hebt, jezelf erbij op te plaatsen. Handig als je een digitale presentatie tool gebruikt waar je een persoonlijk tintje aan wilt geven.
Tip: Wil je een les opnemen in je klaslokaal, kijk dan eens of jouw school een Swivl heeft die je kunt gebruiken. Dit is een soort robot waar jij je tablet of telefoon op kunt zetten die jouw bewegingen volgt. Loop jij naar rechts, dan draait de Swivl met je mee. Zo blijf je altijd in beeld en heb je dynamisch beeld binnen jouw klaslokaal. Ook handig om te gebruiken als jij je eigen lessen wilt filmen om er vervolgens op te reflecteren.
Wanneer je een opstapje nodig hebt of ervaringen wilt delen over flipping the classroom, reageer op deze blog. Ook kan je mijn pagina Leren doceren liken op Facebook, hier kan je ook je reacties achterlaten.
Leren doceren 