21st century skills

Geplaatst doorMariëlleGeplaatst inOnderwijsvernieuwing

…een manier om digitale middelen toe te passen binnen de lessen zorg en welzijn.

Bring your own device, iPadscholen, blended learning, flipping the classroom… Dit zijn geen nieuwe begrippen meer voor de huidige leraar. Tegenwoordig wordt er steeds meer ICT gebruikt binnen het klaslokaal. Dat is niet voor niets. Steeds meer wordt gedigitaliseerd. Niet alleen in het onderwijs maar ook bij andere beroepen op de arbeidsmarkt. Wij zijn geen industriële maatschappij meer maar een kennismaatschappij. Hoe kan jij als docent de studenten goed voorbereiden op deze verandering? Hoe maak jij gebruik van die 21st Century Skills? In deze blog geef ik handvatten om hier mee om te gaan in de dagelijkse onderwijspraktijk. Ik leg uit waarom de 21st Century Skills belangrijk zijn, wat 21st Century Skills zijn, welke vaardigheden hier onder vallen en ik geef tips om de vaardigheden te gebruiken tijdens de les. Zijn er ook kanttekeningen bij? Lees snel verder!

“Sommige scholen hebben geen papieren boeken meer, maar maken alleen gebruik van digitale leermiddelen. De 21st Century Skills helpen bijvoorbeeld hiermee om te leren gaan.”

Waarom 21st Century Skills?

Door de opkomst van digitale middelen krijgt de huidige kennissamenleving steeds meer vorm. Informatie is ten alle tijden te raadplegen, waar je ook bent. Maar ook de arbeidsmarkt is in constante vernieuwing. Vroeger was deze gericht op industrie en productie, nu is deze gericht op diensten en innovatie. Dit geldt eigenlijk voor alle beroepsgroepen. De 21st Century Skills zijn erop gericht om met deze verandering om te kunnen gaan. Waar wij vroeger vooral docentgestuurde lessen kregen, is dit hedendaags voornamelijk leerlinggestuurd met gebruik van moderne leermiddelen. Sommige scholen hebben geen papieren boeken meer, maar maken alleen gebruik van digitale leermiddelen. De 21st Century Skills helpen bijvoorbeeld hiermee om te leren gaan. Ook werken wij steeds meer samen en wordt er steeds meer gedeeld. We leven in een wereld waarin elke student wel een vorm van sociale media bezit. Het is daarom ook van belang dat de docent de student hier goed op kan voorbereiden en handvatten kan geven er bewust mee om te leren gaan (Van den Oetelaar, 2012).

Wat zijn 21st Century Skills?

De 21st Century Skills gaan niet alleen om digitale geletterdheid maar omvatten meerdere vaardigheden die je nodig hebt om in de 21e eeuw aan de bak te kunnen. Deze vaardigheden hebben Kennisnet en SLO in een model gezet, het model voor de 21e eeuwse vaardigheden. Naast dit model zijn er meerdere modellen die de 21e eeuwse vaardigheden aanduiden, maar alle modellen noemen samenwerking, communicatie, digitale geletterdheid en sociale en/of culturele vaardigheden. Hiernaast worden creativiteit, kritisch denken en probleemoplosvaardigheden in bijna alle modellen genoemd (Voogt & Pareja Roblin, 2010).

In het nieuwe model van Kennisnet en SLO zijn ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid, computational thinking en informatievaardigheden in de plaats van digitale geletterdheid gekomen. Ook is zelfregulatie toegevoegd (Onderwijs van morgen, 2016).

Vaardigheden

Digitale geletterdheid is een combinatie van de digitale vaardigheden, namelijk:

  • ICT-basisvaardigheden. Hiermee wordt de kennis en vaardigheden die je nodig hebt om met de computer te kunnen werken bedoeld.
  • Mediawijsheid. Met mediawijsheid worden de kennis en vaardigheden om in de mediawereld bewust, kritisch en actief te kunnen functioneren aangeduid.
  • Computational thinking. Je kan hiermee problemen oplossen met behulp van computertechnologie.
  • Informatievaardigheden. Hiermee wordt het functioneel en kritisch kunnen zoeken in verschillende bronnen en dit weer goed kunnen formuleren en analyseren bedoeld.

Naast digitale vaardigheden omvat de 21e eeuwse vaardigheden nog 7 andere vaardigheden of competenties. Bij kritisch denken gaat het om het kunnen formuleren van een eigen visie of mening die goed is onderbouwd. Creatief denken is nodig om nieuwe dingen te kunnen creëren voor bestaande vraagstukken. Wanneer er een probleem zich voordoet, moet je dit kunnen (h)erkennen en probleemoplossend kunnen denken en handelen. Dit moet weer efficient en effectief worden overgebracht en ontvangen. Daar is een goede communicatie voor nodig. Uiteindelijk moet er voor dit alles goed worden samengewerkt, je realiseert samen een gemeenschappelijk doel. Je moet kunnen bouwen op de kwaliteiten van anderen. Hier komen de sociale en culturele vaardigheden ook bij kijken, het effectief kunnen leren, werken en leven met mensen met een andere achtergrond. Maar uiteindelijk moet je ook zelf kunnen kijken naar doelgericht en passend gedrag van jezelf en dit realiseren binnen de gestelde context, oftewel een goede zelfregulering is van belang (SLO, 2016).

“Door beroepsgerichte praktische opdrachten en studenten samen te laten werken omvat je de rest van de vaardigheden al snel.”

21st Century Skills in de les

Alle bovenstaande is uiteraard niet zomaar in een les gegeven. Je kan het wel integreren in het huidige lesmateriaal. Door bijvoorbeeld gebruik te maken van een digitale methode zoals edu’4all, STRUX of MIXED, maak je (wellicht onbewust) al gebruik van de 21e eeuwse vaardigheden. Studenten moeten voor deze methoden met een laptop aan het werk kunnen, zo maak je al gebruik van de aspecten die onder digitale geletterdheid vallen. Door beroepsgerichte praktische opdrachten en studenten samen te laten werken omvat je de rest van de vaardigheden al snel.

Wanneer je gebruik wilt maken van meerdere 21e eeuwse vaardigheden, kun je kiezen voor een uitgebreide opdracht. Hieronder volgt een voorbeeld.

Voorbeeldopdracht 21e eeuwse vaardigheden in de klas “De gezonde leefstijl”:

Tip: Zet deze opdracht in een digitale omgeving, zoals Blackboard of een eigen website om er een webquest van te maken. Dan zorg je er voor dat de studenten meer digitale vaardigheden gebruiken.

Les 1: (gewoon klaslokaal met digibord, 100 minuten)

Je begint de les met een onderwijsleergesprek over wat nu een gezonde leefstijl inhoudt. Dit doe je aan de hand van een probleemcasus, dus een casus van iemand die totaal geen gezonde leefstijl heeft en zijn levensstijl moet aanpassen. Je bent nu bezig met probleemoplossend vermogen en communicatie. De casus kan je zelf verzinnen of online vinden. Je kan de casus voorlezen of op het digibord af laten spelen (eigen voorkeur hierin gebruiken).

Laat de studenten daarna eigen leerdoelen samenstellen aan de hand van wat zij al weten over een gezonde leefstijl en wat zij er nog over willen leren. Daar kunnen zij zelf de opdracht op aanpassen. Dit kan je doen door middel van leerdoelen post-its. Je bent dan bezig met zelfregulatie doordat je de student eigenaarschap geeft bij deze opdracht. Laat de studenten de post-its goed bewaren!

Laat de student op zoek gaan naar een klasgenoot met (ongeveer) dezelfde leerdoelen. Daar gaan ze mee samenwerken. Je krijgt dus tweetallen (eventueel een drietal).

De twee- of drietallen gaan een plan maken voor een casus van iemand uit een andere cultuur om de leefstijl aan te passen, passend bij die cultuur. Ze maken een dagmenu waarvan de avondmaaltijd de volgende les wordt bereid in de keuken. Het dagmenu moet voorafgaand aan de volgende les worden goedgekeurd door de docent. Ze maken een boodschappenlijstje en kijken kritisch op internet waar ze de boodschappen het goedkoopst kunnen halen. Dit plan leveren ze in via de ELO. Doordat ze bezig zijn met andere culturen, samenwerken en kritisch nadenken, maar ook de digitale vaardigheden ben je al weer bezig met 4 verschillende 21e eeuwse vaardigheden!

Les 2: (keuken, 100 minuten)

De volgende les gaan de studenten zelf de boodschappen doen voor hun maaltijd, waarna ze ze de maaltijd gaan bereiden. Ze maken het bord netjes op en maken een mooie foto van het geheel alvorens ze het gaan proeven/opeten. Lekker creatief! De foto wordt bewaard tot de volgende les. Na alles opgeruimd te hebben reflecteren de studenten kritisch op hun werk in de keuken middels een reflectieformulier (waar gebruik van gemaakt wordt binnen jouw school) of door ze zelf een reflectie te laten schrijven.

Les 3: (gewoon lokaal, 100 minuten)

De laatste les geef je de studenten de opdracht een digitale folder of animatie te maken over wat een gezonde leefstijl inhoudt. Ze maken hierbij gebruik van het internet als bron en programma’s als Piktochart®, Powtoon® of Microsoft Publisher om de opdracht in vorm te geven. Ze verwerken hun dagmenu en de foto van de avondmaaltijd er in. Facetten van het plan dat ze tijdens de eerste les hebben geschreven kunnen ze er uiteraard ook in gebruiken. Ze werken in dezelfde tweetallen als de voorgaande lessen. De folder of animatie wordt digitaal ingeleverd bij de docent

Aan het eind van de les, wanneer de studenten alles hebben opgeruimd, kan je de leerdoelen van de leerdoelenpost-its er weer bijpakken. Door de studenten de opdracht te geven kritisch te reflecteren op hoe zij aan de leerdoelen gewerkt hebben en of ze ze behaald hebben ben je weer bezig met zelfregulatie en kritisch denken. De reflectie leveren de studenten in via de ELO, om ook met de digitale vaardigheden bezig te blijven.

Deze lessenserie is voor elk niveau aanpasbaar. Je kan de lessen makkelijker/moeilijker maken en de gegeven tijd aanpassen naar het niveau van de studenten. Daar kan de docent zelf het beste antwoord op geven. Alle 21e eeuwse vaardigheden worden toegepast binnen bovenstaande lessenserie.

Kanttekeningen bij 21st Century Skills

Bert Biesta, onderwijspedagoog en Hoogleraar Educatie aan Brunel University London, stelt verschillende kanttekeningen bij de 21st Century Skills. Hij stelt verschillende vragen die doen nadenken of de vaardigheden waar de 21e eeuw volgens de bedenkers van de 21st Century Skills om vraagt wel de juiste zijn. Biesta geeft aan dat er weinig discussie is geweest over de werking van de 21st Century Skills en dat er meer vragen gesteld mogen worden over het waarom en waartoe van deze vaardigheden. Worden de 21st Century Skills internationaal gedragen? Door het westen wel, maar er zijn ook landen waar de vraag om aan vers water en voedsel te komen groter is. Daarbij kan je de vraag stellen over wiens 21e eeuw de vaardigheden gaan (Biesta,2016).

De 21st Century Skills gaan, het woord zegt het al, om vaardigheden. Dit komt gedeeltelijk door de opvatting dat de kennis die we vandaag vergaren morgen alweer verouderd zal zijn. Biesta stelt daarbij de vraag of je kennis en vaardigheden wel zo scherp van elkaar kan scheiden. Er is kennis nodig om de vaardigheden te kunnen bezitten. Daarom is er bij de 21st Century Skills sprake van een beperkt kennisbegrip. Het gaat om direct toepasbare kennis (Biesta, 2016).

Tot slot

De achterliggende logica van de 21st Century Skills is dat de omgeving waarin wij leven snel veranderd en om niet door die veranderingen overrompeld te worden moeten wij vaardig zijn om ons aan te kunnen passen aan diezelfde omgeving (Biesta,2016). Het zijn vaardigheden die geen kwaad kunnen maar ook niet de les moeten beheersen. Het kan geen kwaad er aandacht aan te besteden, want hoe je het ook went of keert, de 21st Century Skills zijn handig. Door er af en toe aandacht aan te besteden in de lessen leer je kinderen handige vaardigheden als samenwerken, communiceren en zelfregulatie, allemaal skills die je vroeger ook nodig had alleen waar nog niet zo’n nadruk op lag in het onderwijs. Dat is denk ik het goede van onderwijsvernieuwing. En dat wij het dan de 21st Century Skills willen noemen, ach dikke prima toch?

Bronnen:

  • Voogt, J. & Pareja Roblin, N. (2010). 21st century skills, discussienota. Enschede: Universiteit Twente.

Gepubliceerd door Mariëlle

Ik ben een mens met hart voor de zorg en onderwijs. Daar ligt mijn passie en ervaring. Digitale didactiek is geen werk maar hobby. Ik ben niet bang om nieuwe dingen uit te proberen.

4 gedachten over “21st century skills”

  2. Heb je blog met veel plezier gelezen. Goed van je om op een aantrekkelijke wijze praktijk en theorie met elkaar te verbinden. Dat is ook nodig om écht aan onderwijsverbetering te werken. Dank,

    Like

    Beantwoorden

Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

Ontwerp een vergelijkbare site met WordPress.com
Aan de slag